رادیس (RADIESSE®) چیست؟

 

راهنمای تخصصی تزریق، کاربردها، مزایا و عوارض

رادیس (RADIESSE®) یکی از شناخته‌شده‌ترین محصولات تزریقی در پزشکی زیبایی است که ماده اصلی آن کلسیم هیدروکسیل‌آپاتیت Calcium Hydroxylapatite یا CaHA است. برخلاف بسیاری از فیلرهای پوستی که هدف اصلی آنها جایگزینی حجم از دست‌رفته است، رادیس علاوه بر ایجاد اصلاح و حمایت بافتی، می‌تواند با تحریک فرایندهای بازسازی پوست، به افزایش تولید کلاژن و بهبود کیفیت و استحکام پوست کمک کند.

به همین دلیل، RADIESSE® در گروه محصولاتی قرار می‌گیرد که از آنها به عنوان فیلر بیواستیمولاتور (Biostimulatory Filler) نیز یاد می‌شود.

این ویژگی باعث شده است که رادیس در درمان برخی از نشانه‌های پیری پوست، کاهش قوام پوست، اصلاح برخی نواحی صورت و دست‌ها و در برخی پروتکل‌های جوانسازی پوست مورد توجه متخصصان پوست و پزشکی زیبایی قرار گیرد. البته انتخاب بیمار، محل تزریق، تکنیک تزریق، میزان رقیق‌سازی و تجربه پزشک نقش بسیار مهمی در نتیجه و ایمنی درمان دارند.

 

ماده تشکیل‌دهنده رادیس چیست؟

ماده فعال RADIESSE®، کلسیم هیدروکسیل‌آپاتیت (CaHA) است. این ماده از نظر شیمیایی مشابه یکی از ترکیبات معدنی موجود در بافت‌های بدن است.

در فرمولاسیون رادیس، میکروسفرهای CaHA در یک ژل حامل بر پایه کربوکسی‌متیل‌سلولز معلق هستند. اندازه ذرات CaHA در فرمولاسیون رادیس حدود 25 تا 45 میکرومتر است.

پس از تزریق، ژل حامل می‌تواند یک اثر اصلاحی اولیه ایجاد کند و در ادامه، حضور ذرات CaHA در بافت با فرایندهای بازسازی و تحریک فعالیت سلولی همراه می‌شود.

به زبان ساده، رادیس را می‌توان محصولی دانست که:

• در برخی کاربردها می‌تواند حجم و حمایت بافتی ایجاد کند؛
• به‌مرور زمان می‌تواند تولید کلاژن را تحریک کند؛
• می‌تواند به بهبود قوام و کیفیت پوست کمک کند؛
• و در برخی تکنیک‌های رقیق‌شده، هدف اصلی درمان به جای حجم‌دهی، بیواستیمولیشن و بازسازی کیفیت پوست است.

رادیس چگونه عمل می‌کند؟

مکانیسم اثر RADIESSE® را می‌توان در دو مرحله کلی توضیح داد.

 

۱. اثر اولیه

ژل حامل موجود در محصول پس از تزریق می‌تواند در اصلاح برخی فرورفتگی‌ها و کمبودهای حجم نقش داشته باشد.

به همین دلیل، در بعضی کاربردها نتیجه اولیه درمان می‌تواند نسبتاً سریع قابل مشاهده باشد.

 

۲. تحریک بازسازی بافت

پس از آن، میکروسفرهای کلسیم هیدروکسیل‌آپاتیت می‌توانند محیطی ایجاد کنند که؛ فعالیت سلول‌های پوستی، به‌ویژه فیبروبلاست‌ها، و فرایندهای مرتبط با بازسازی ماتریکس خارج سلولی را تحت تأثیر قرار دهد.

مطالعات و مرورهای علمی، افزایش سنتز کلاژن و تغییرات مرتبط با الاستین و ساختار درم را از مکانیسم‌های مهم اثر CaHA می‌دانند.

به همین دلیل، نتیجه درمان صرفاً به «پر کردن» یک ناحیه محدود نمی‌شود و در بعضی بیماران می‌تواند بهبود تدریجی در سفتی، ضخامت و کیفیت پوست ایجاد کند.

 

رادیس برای چه مشکلاتی استفاده می‌شود؟

کاربرد رادیس باید بر اساس محصول مورد استفاده، کشور، مجوزهای همان بازار و شرایط بیمار تعیین شود.

در آمریکا، RADIESSE® برای اصلاح چین‌ها و چروک‌های متوسط تا شدید صورت، از جمله چین‌های نازولبیال، تأیید شده است. همچنین کاربرد آن برای اصلاح کاهش حجم پشت دست و برخی کاربردهای مشخص در ناحیه دکلته وجود دارد و RADIESSE® (+) برای اصلاح کاهش متوسط تا شدید کانتور خط فک در بزرگسالان دارای اندیکاسیون مشخص است.

در پزشکی زیبایی، بر اساس مطالعات و اجماع‌های تخصصی، CaHA همچنین در پروتکل‌های مختلف برای بهبود کیفیت و قوام پوست صورت و برخی نواحی بدن مورد بررسی و استفاده قرار گرفته است؛ با این حال، همه این کاربردها الزاماً به معنی «اندیکاسیون رسمی» در تمام کشورها نیستند.

 

رادیس برای جوانسازی پوست صورت

یکی از کاربردهای مهم CaHA، جوانسازی و بهبود ساختار پوست صورت است.

با افزایش سن، تولید کلاژن و الاستین کاهش می‌یابد و تغییرات دیگری مانند؛ کاهش حجم بافت نرم، تغییر موقعیت چربی‌های صورت و شل شدن لیگامان‌ها نیز رخ می‌دهد.

بنابراین جوانسازی موفق صورت همیشه به معنای اضافه کردن حجم بیشتر نیست.

در برخی بیماران، هدف اصلی می‌تواند:

• بهبود قوام پوست
• کاهش شلی پوست
• بهبود کانتور
• حمایت از بافت‌های نرم
• بهبود کیفیت پوست
• و ایجاد ظاهر طبیعی‌تر

باشد.

انتخاب CaHA یا سایر روش‌های تزریقی باید پس از بررسی آناتومی و نیازهای هر بیمار انجام شود.

 

رادیس برای خط فک و کانتور صورت

CaHA می‌تواند در برخی بیماران برای کانتورینگ و تعریف بهتر ساختار صورت مورد استفاده قرار گیرد.

RADIESSE® (+) در آمریکا برای تزریق عمقی، شامل نواحی زیرجلدی ویا سوپراپریوستال، با هدف بهبود کاهش متوسط تا شدید کانتور خط فک در بزرگسالان دارای اندیکاسیون مشخص است.

با این حال، تزریق در نواحی عمیق صورت نیازمند شناخت دقیق آناتومی عروق، اعصاب، فاسیای صورت و سایر ساختارهای زیرین است و نباید یک درمان ساده یا کاملاً بدون ریسک تلقی شود.

 

رادیس برای پشت دست

یکی دیگر از کاربردهای شناخته‌شدهRADIESSE®، اصلاح کاهش حجم در پشت دست‌ها است.

با افزایش سن، کاهش بافت نرم دست می‌تواند باعث نمایان‌تر شدن تاندون‌ها و عروق شود. درمان مناسب می‌تواند به بازگرداندن بخشی از حجم و ایجاد ظاهر جوان‌تر دست کمک کند.

البته درمان دست نیز می‌تواند با عوارضی مانند تورم، کبودی، درد و ایجاد ندول همراه باشد و تکنیک صحیح تزریق اهمیت زیادی دارد.

 

رادیس رقیق‌شده چیست؟

یکی از موضوعات مهم در موردCaHA، استفاده از آن به صورت رقیق‌شده یا هایپردایلوشن (Hyperdilution) است.

در این روش، هدف درمان الزاماً ایجاد حجم نیست؛ بلکه پزشک تلاش می‌کند ماده را در سطح وسیع‌تری از بافت توزیع کند تا اثر بیواستیمولاتوری و بهبود کیفیت پوست بیشتر مورد توجه قرار گیرد.

یک اجماع تخصصی منتشرشده در Plastic and Reconstructive Surgery Global Open استفاده از CaHA رقیق‌شده را برای بهبود قوام پوست و جوانسازی برخی نواحی صورت و بدن بررسی کرده است.

در برخی پروتکل‌ها، نسبت‌های مختلفی از رقیق‌سازی استفاده می‌شود و نسبت رقیق‌سازی نباید به عنوان یک نسخه ثابت برای همه بیماران در نظر گرفته شود.

انتخاب غلظت، حجم، لایه تزریق و تکنیک به عواملی مانند:

• آناتومی بیمار
• ضخامت پوست
• میزان شلی
• هدف درمان
• محل تزریق
• محصول مورد استفاده
• و تجربه پزشک

وابسته است.

بنابراین اصطلاح «هایپردایلوشن رادیس» به خودی خود به معنی یک پروتکل یکسان برای تمام بیماران نیست.

 

تفاوت رادیس با فیلر هیالورونیک اسید چیست؟

یکی از پرسش‌های رایج بیماران، تفاوت رادیس و فیلرهای هیالورونیک اسید (HA) است.

هیالورونیک اسید عمدتاً برای ایجاد حجم، اصلاح خطوط و چین‌ها، کانتورینگ و برخی کاربردهای ساختاری استفاده می‌شود و ویژگی‌های آن به نوع و ساختار فیلر وابسته است.

در مقابل، CaHA علاوه بر اثر حجمی و ساختاری در برخی فرمولاسیون‌ها، خاصیت بیواستیمولاتوری دارد و می‌تواند فرایندهای مرتبط با تولید کلاژن را تحریک کند.

به همین دلیل نمی‌توان گفت یکی از این دو ماده برای همه افراد «بهتر» است.

انتخاب میانHA، CaHAو سایر بیواستیمولاتورها باید بر اساس مشکل اصلی بیمار و نتیجه‌ای که قرار است ایجاد شود انجام شود.

 

آیا رادیس باعث تولید کلاژن می‌شود؟

بله. یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های CaHA، توانایی تحریک فرایندهای مرتبط با تولید کلاژن است.

در مطالعات بافت‌شناسی و بالینی، درمان با CaHA با تغییرات در ساختار ماتریکس خارج سلولی و افزایش کلاژن و الاستین همراه بوده است.

این فرایند با «تزریق کلاژن» تفاوت دارد.

در واقع، رادیس کلاژن را مستقیماً وارد پوست نمی‌کند؛ بلکه هدف آن تحریک فرایندهای طبیعی بازسازی بافت است.

به همین علت، بخشی از نتایج درمان می‌تواند به‌صورت تدریجی ظاهر شود.

 

ماندگاری رادیس چقدر است؟

ماندگاری RADIESSE® به عوامل مختلفی بستگی دارد و نمی‌توان یک عدد ثابت برای همه بیماران تعیین کرد.

عوامل مؤثر عبارت‌اند از:

• سن بیمار
• کیفیت و ضخامت پوست
• میزان شلی پوست
• محل درمان
• تکنیک تزریق
• میزان محصول
• متابولیسم فرد
• و هدف درمان

مطالعات و اجماع‌های تخصصی، ماندگاری قابل توجه اثرات بالینی CaHA را گزارش کرده‌اند؛ اما مدت ماندگاری دقیق برای هر فرد متفاوت است. همچنین اطلاعات ایمنی و اثربخشی محصول برای دوره‌های زمانی مختلف، بسته به اندیکاسیون و بازار، متفاوت است.

بنابراین بهتر است به جای وعده «ماندگاری قطعی X ماه»، نتیجه درمان به صورت فردمحور ارزیابی شود.

 

عوارض رادیس چیست؟

مانند هر درمان تزریقی،RADIESSE® نیز می‌تواند با عوارض جانبی همراه باشد.

عوارض شایع‌تر شامل:

• قرمزی
• تورم
• کبودی
• درد یا حساسیت
• خارش
• برجستگی یا ندول در محل تزریق

هستند. این واکنش‌ها معمولاً موضعی و گذرا هستند، اما مدت و شدت آنها می‌تواند در افراد مختلف متفاوت باشد.

گاهی نیز التهاب تأخیری در محل تزریق گزارش شده است که ممکن است پس از برخی عفونت‌ها، بیماری‌های ویروسی یا باکتریایی، واکسیناسیون یا اقدامات دندان‌پزشکی ایجاد شود.

 

عوارض نادر اما جدی

یکی از مهم‌ترین نکات ایمنی در تمام تزریق‌های فیلر، احتمال تزریق ناخواسته داخل عروق است.

اگر ماده وارد عروق شود، در موارد نادر می‌تواند منجر به:

• انسداد عروقی
• ایسکمی
• نکروز پوست
• اختلال بینایی
• نابینایی
• یا عوارض عصبی مانند سکته

شود.

این عوارض نادر هستند، اما می‌توانند جدی و حتی دائمی باشند. به همین دلیل تزریق CaHA باید توسط پزشک آموزش‌دیده و مسلط به آناتومی صورت و مدیریت عوارض تزریقی انجام شود.

تغییر بینایی، درد غیرمعمول، سفید شدن پوست یا علائم عصبی پس از تزریق، علائم اورژانسی محسوب می‌شوند و نیاز به ارزیابی پزشکی فوری دارند.

 

چه افرادی نباید رادیس تزریق کنند؟

تصمیم‌گیری درباره مناسب بودن درمان باید پس از ارزیابی پزشکی انجام شود.

بر اساس اطلاعات ایمنی رسمی محصول، RADIESSE® در افرادی با حساسیت شدید به اجزای محصول، سابقه آنافیلاکسی یا چندین آلرژی شدید و برخی اختلالات خونریزی منع مصرف دارد. همچنین تزریق در ناحیه‌ای که عفونت یا التهاب فعال دارد باید تا کنترل مشکل به تعویق بیفتد.

ایمنی و اثربخشی رادیس در شرایطی مانند بارداری و شیردهی به‌طور کافی اثبات نشده است و بنابراین تصمیم‌گیری در این شرایط باید بسیار محتاطانه و بر اساس اطلاعات رسمی محصول انجام شود.

همچنین برخی نواحی، از جمله اطراف چشم و لب‌ها، بسته به محصول و اندیکاسیون، محدودیت‌های مهمی دارند و نباید صرفاً بر اساس تبلیغات عمومی درباره آنها تصمیم گرفت.

 

آیا رادیس قابل حل کردن است؟

یکی از تفاوت‌های مهم CaHA با فیلرهای هیالورونیک اسید این است که هیالورونیداز برای حل کردن CaHA کاربرد ندارد.

بنابراین انتخاب بیمار، برنامه‌ریزی درمان و تکنیک تزریق اهمیت ویژه‌ای دارد.

در صورت ایجاد تجمع یا ندول CaHA، رویکرد درمانی به نوع عارضه بستگی دارد. برای تجمع‌های غیرالتهابی، گزینه‌هایی از مشاهده و انتظار برای تجزیه طبیعی تا روش‌های مکانیکی و در موارد خاص درمان‌های دارویی یا مداخلات تهاجمی‌تر مطرح شده‌اند.

به همین دلیل، تزریق رادیس باید از ابتدا با هدف ایجاد نتیجه طبیعی و با حداقل احتمال تجمع یا بیش‌اصلاح انجام شود.

 

آیا رادیس در تصویربرداری دیده می‌شود؟

بله.

ذرات کلسیم هیدروکسیل‌آپاتیت موجود در RADIESSE® رادیواُپک هستند و می‌توانند در CT و در برخی موارد در رادیوگرافی دیده شوند. به همین دلیل توصیه می‌شود بیمار سابقه تزریق رادیس را به پزشک و رادیولوژیست اطلاع دهد.

این موضوع به معنای خطرناک بودن محصول نیست، اما آگاهی رادیولوژیست از وجود ماده تزریقی می‌تواند در تفسیر تصاویر اهمیت داشته باشد.

 

مراقبت‌های قبل و بعد از تزریق رادیس

مراقبت‌ها باید بر اساس شرایط بیمار و ناحیه درمان توسط پزشک تعیین شوند.

به‌طور کلی، ممکن است پزشک توصیه کند:

• پیش از درمان درباره داروهای مصرفی، به‌ویژه داروهایی که احتمال خونریزی را افزایش می‌دهند، اطلاع‌رسانی شود؛
• در صورت وجود عفونت یا التهاب فعال، درمان به زمان دیگری موکول شود؛
• پس از درمان تا زمان فروکش کردن تورم و قرمزی اولیه، از گرمای شدید و آفتاب گسترده اجتناب شود؛
• از دستکاری یا فشار غیرضروری ناحیه تزریق خودداری شود؛
• و در صورت مشاهده علائم غیرطبیعی، سریعاً با پزشک تماس گرفته شود.

دستورالعمل دقیق مراقبت‌های بعد از درمان باید متناسب با محل تزریق و تکنیک مورد استفاده تعیین شود.

 

نتیجه رادیس چه زمانی دیده می‌شود؟

یکی از ویژگی‌های مهم CaHA این است که نتیجه درمان می‌تواند در دو مرحله شکل بگیرد.

در برخی کاربردها، اصلاح اولیه پس از تزریق قابل مشاهده است؛ سپس در هفته‌ها و ماه‌های بعد، فرایندهای بازسازی و تحریک کلاژن می‌توانند به تدریج بر کیفیت پوست و ظاهر ناحیه درمان اثر بگذارند.

بنابراین ارزیابی نهایی نتیجه نباید تنها بر اساس ظاهر بلافاصله پس از تزریق انجام شود.

 

آیا رادیس برای همه افراد مناسب است؟

خیر.

یکی از مهم‌ترین اصول پزشکی زیبایی مدرن این است که محصول مناسب باید بر اساس آناتومی و نیاز بیمار انتخاب شود، نه صرفاً بر اساس محبوبیت یک محصول.

برای یک بیمار ممکن است هیالورونیک اسید انتخاب مناسب‌تری باشد؛ برای بیمار دیگر CaHA، PLLA یا روش‌های غیرتزریقی مناسب‌تر باشند.

در برخی افراد نیز ترکیب درمان‌ها می‌تواند نتیجه مطلوب‌تری ایجاد کند. مطالعات و اجماع‌های تخصصی، ترکیب روش‌های مختلف جوانسازی را بر اساس نوع مشکل، شلی پوست و آناتومی بیمار مورد توجه قرار داده‌اند.

بنابراین پیش از تزریق رادیس باید مواردی مانند:

کیفیت پوست + حجم صورت + میزان شلی + آناتومی عروقی + هدف زیبایی + سابقه درمان‌های قبلی

به صورت جامع بررسی شوند.

 

آیا رادیس همان فیلر معمولی است؟

رادیس را نمی‌توان صرفاً یک «فیلر معمولی» در نظر گرفت.

RADIESSE® دارای دو ویژگی مهم است:

اثر اصلاحی/ساختاری
و
اثر بیواستیمولاتوری

به همین دلیل، در برخی پروتکل‌ها هدف اصلی ایجاد حجم نیست و از CaHA رقیق‌شده برای بهبود کیفیت پوست و قوام بافت استفاده می‌شود.

در واقع، رویکرد درمانی با رادیس بیشتر از آنکه صرفاً «پر کردن چین و چروک» باشد، می‌تواند بخشی از یک برنامه جامع بازسازی و جوانسازی پوست باشد.

 

جمع‌بندی

RADIESSE®  رادیس یک ماده تزریقی بر پایه کلسیم هیدروکسیل‌آپاتیت (CaHA) است که علاوه بر کاربردهای مشخص برای اصلاح حجم و کانتور، دارای خاصیت بیواستیمولاتوری و توانایی تحریک فرایندهای مرتبط با تولید کلاژن است.

این ویژگی باعث شده است که رادیس در پزشکی زیبایی برای اهدافی مانند:

• اصلاح برخی چین‌ها و کاهش حجم
• بهبود کانتور صورت
• جوانسازی و افزایش قوام پوست
• اصلاح کاهش حجم پشت دست
• و برخی پروتکل‌های جوانسازی نواحی مختلف بدن

مورد استفاده قرار گیرد؛ البته اندیکاسیون‌های رسمی بسته به کشور و نوع محصول متفاوت هستند و برخی کاربردهای زیبایی بر اساس مطالعات بالینی و اجماع متخصصان انجام می‌شوند.

مهم‌ترین عامل در ایمنی و نتیجه درمان، تنها خود محصول نیست؛ بلکه انتخاب صحیح بیمار، شناخت دقیق آناتومی، انتخاب لایه مناسب تزریق، تکنیک صحیح و توانایی پزشک در پیشگیری و مدیریت عوارض اهمیت اساسی دارد.

به همین دلیل، تزریق RADIESSE® باید توسط پزشک واجد صلاحیت و آموزش‌دیده در زمینه تزریق فیلرها و آناتومی صورت و بدن انجام شود.

 

منابع علمی منتخب

1. Guida S, Galadari H. A systematic review of Radiesse/calcium hydroxylapatite and carboxymethylcellulose: evidence and recommendations for treatment of the face. International Journal of Dermatology. 2024;63(2):150–160.

2. Galadari H, Guida S. A systematic review of Radiesse® (calcium hydroxylapatite): evidence and recommendations for the body. International Journal of Dermatology. 2024;63(7):881–889.

3. de Almeida AT, et al. Consensus Recommendations for the Use of Hyperdiluted Calcium Hydroxyapatite (Radiesse) as a Face and Body Biostimulatory Agent. Plastic and Reconstructive Surgery Global Open. 2019;7:e2160.

4. Managing intravascular complications following treatment with calcium hydroxylapatite: An expert consensus.

5. RADIESSE® — Official Instructions for Use and Safety Information.

توجه: این مقاله جنبه آموزشی دارد و جایگزین معاینه، تشخیص یا توصیه پزشکی فردی نیست. مناسب بودن RADIESSE® و روش تزریق باید پس از ارزیابی حضوری توسط پزشک تعیین شود.